วิธีดูหยกพม่าเกรด B (หยกเจไดต์ผ่านการปรับปรุง)
อัปเดต
หยกเจไดต์ (หยกพม่า) เกรด B คือหยกที่ถูกฟอกด้วยกรดแล้วอัดเรซิน ให้ดูสะอาดและใสขึ้น เมื่อส่องด้วยแว่นขยายอาจเห็นร่องรอยกัดกร่อนเป็นตาข่ายที่ผิว ความเงาแบบเรซิน และเนื้อพื้นที่สะอาดผิดธรรมชาติ แต่ทั้งหมดเป็นเพียงสัญญาณ การเคาะฟังเสียงและไฟ UV ก็เชื่อถือไม่ได้ มีเพียงแล็บตรวจอัญมณีที่ยืนยันได้ โดยหลัก ๆ ใช้การวิเคราะห์สเปกตรัมอินฟราเรด จึงควรซื้อหยกที่มีใบรับรองซึ่งตรวจสอบได้
หยกเจไดต์เกรด B คืออะไร?
หยกเจไดต์เกรด B คือหยกเจไดต์ธรรมชาติที่ผ่านการปรับปรุงด้วยสารเคมี เพื่อให้ดูดีกว่าคุณภาพจริง โดยทั่วไปมีสองขั้นตอน:
- ฟอกด้วยกรด แช่หยกในกรดเข้มข้นเพื่อละลายคราบสีน้ำตาล เทา หรือดำที่อยู่ระหว่างเม็ดผลึก เนื้อพื้นจะดูสะอาดและสว่างขึ้น แต่โครงสร้างก็จะหลวมและอ่อนแอลง
- อัดเรซิน ใช้แรงดันอัดเรซินโพลิเมอร์เข้าไปในเนื้อหยกที่หลวมแล้ว เพื่ออุดช่องว่างและยึดเนื้อหยกไว้ ทั้งยังทำให้ดูใสขึ้นด้วย
ถ้ามีการย้อมสีเพิ่ม จะเรียกว่าเกรด B+C ความต่างของทั้งสามเกรดอ่านได้ที่ หยกเจไดต์เกรด A, B, C ต่างกันอย่างไร
ซื้อหยกเกรด B แล้วมีปัญหาอะไร?
- ไม่ทนทานเท่าหยกธรรมชาติ เรซินเสื่อมสภาพได้ เมื่อผ่านไปหลายปีหยกอาจเหลือง หมดความเงา และเปราะขึ้น
- มูลค่าต่ำกว่ามาก วงการให้คุณค่ากับหยกเกรด A หยกที่ผ่านการปรับปรุงมีราคาเพียงเศษเสี้ยวของหยกธรรมชาติที่หน้าตาใกล้เคียงกัน
- มักถูกขายในชื่อเกรด A การปรับปรุงที่ทำได้ดีทำให้หยกคุณภาพต่ำดูเหมือนหยกใสคุณภาพดี ผู้ซื้อจึงต้องตรวจสอบเอง
ส่องแว่นขยายหรือดูด้วยตาเปล่าเห็นสัญญาณอะไรบ้าง?
ใช้แว่นขยาย 10 เท่า แล้วให้แสงสะท้อนบนผิวที่ขัดเงา จุดต่อไปนี้ช่วยเป็นสัญญาณได้ แต่ไม่มีข้อไหนใช้ตัดสินได้เพียงข้อเดียว
| ดูตรงไหน | หยกเกรด A ธรรมชาติมักมีลักษณะ | หยกเกรด B มักมีลักษณะ |
|---|---|---|
| ผิวเมื่อดูด้วยแสงสะท้อน | ผิวขรุขระละเอียดคล้ายผิวส้ม (orange peel) | ร่องเล็ก ๆ ตัดกันเป็นตาข่าย เรียกว่ารอยกัดกร่อนจากกรด (ภาษาจีน 酸蚀网纹) |
| ความเงา | เงาสว่างแบบแก้ว | เงาอ่อนกว่า คล้ายเรซินหรือขี้ผึ้ง |
| เนื้อพื้นและสี | มีมลทินตามธรรมชาติ สีดูฝังอยู่ในเนื้อหยก | เนื้อพื้นสะอาดหรือขาวผิดธรรมชาติ สีดูลอยหรือกระจายออก |
| ความใสเทียบกับเนื้อ | ความใสสอดคล้องกับความละเอียดของเนื้อ | เนื้อดูหยาบ แต่ใสเกินกว่าที่ควรเป็น |
สัญญาณเหล่านี้ดูจากภาพถ่ายได้ยาก และแม้แต่พ่อค้าที่มีประสบการณ์ก็ยังดูพลาดได้ การปรับปรุงที่ทำอย่างชำนาญ การเคลือบแว็กซ์หนา หรือการขัดเงาใหม่ อาจกลบร่องรอยเหล่านี้ได้
เคาะฟังเสียงหรือส่องไฟ UV ได้ผลไหม?
เชื่อถือไม่ได้ทั้งสองวิธี
- เคาะฟังเสียง มักพูดกันว่ากำไลหยกธรรมชาติเคาะแล้วเสียงใส ส่วนเกรด B เสียงทึบ แต่ในความจริงเสียงยังขึ้นกับรูปทรง ขนาด ความหนา และรอยร้าวของกำไลด้วย จึงตัดสินไม่ได้ และการเคาะหยกกระทบกันยังอาจทำให้บิ่นหรือร้าวได้
- ไฟ UV เรซินหลายชนิดเรืองแสงสีขาวอมฟ้าใต้แสงอัลตราไวโอเลต การเรืองแสงชัดจึงเป็นสัญญาณเตือน แต่หยกธรรมชาติที่เคลือบแว็กซ์บางชิ้นก็เรืองแสง และหยกที่ผ่านการปรับปรุงบางชิ้นกลับไม่เรืองแสง ผลจึงทำให้เข้าใจผิดได้ทั้งสองทาง
แล็บตรวจอัญมณียืนยันหยกเกรด B อย่างไร?
แล็บจะใช้การตรวจหลายวิธีร่วมกัน วิธีที่สำคัญที่สุดคือการวิเคราะห์สเปกตรัมอินฟราเรด เรซินที่ใช้ในหยกเกรด B ดูดกลืนแสงอินฟราเรดในรูปแบบที่หยกเจไดต์ธรรมชาติไม่มี เครื่องจึงตรวจพบเรซินได้แม้มองด้วยตาไม่เห็น นอกจากนี้แล็บยังตรวจผิวด้วยกล้องขยาย และตรวจการเรืองแสงกับคุณสมบัติอื่น ๆ
วิธีเดียวที่วางใจได้จึงเป็นใบรับรองจากสถาบันที่เป็นที่ยอมรับ ซึ่งคุณตรวจสอบได้ด้วยตัวเอง
ใบรับรองของหยกเกรด B เขียนว่าอะไร?
- ใบรับรองจากแล็บในจีน หยกเจไดต์ธรรมชาติจะระบุว่า 翡翠 (jadeite) ส่วนหยกที่ผ่านการปรับปรุงจะระบุว่า 翡翠（处理） (jadeite, treated) บางฉบับมีหมายเหตุวิธีปรับปรุงด้วย
- ใบรับรองภาษาอังกฤษ ให้ดูว่ามีคำว่า "treated" "impregnated" "polymer" หรือ "dyed" หรือไม่
ควรนำเลขที่ใบรับรองไปค้นบนเว็บไซต์ทางการของแล็บทุกครั้ง และตรวจว่ารูป น้ำหนัก และขนาดตรงกับชิ้นจริง ขั้นตอนโดยละเอียดอยู่ในวิธีตรวจสอบใบรับรองหยกพม่า
ซื้อหยกออนไลน์อย่างไรไม่ให้ได้หยกเกรด B?
- ขอใบรับรองก่อนชำระเงิน และค้นเลขที่ใบรับรองด้วยตัวเอง
- อ่านบรรทัดผลสรุป ต้องเป็นหยกเจไดต์ธรรมชาติที่ไม่มีการระบุว่าผ่านการปรับปรุง
- ระวังชิ้นที่เนื้อสะอาดและใสมาก แต่ราคาถูกเกินกว่าหน้าตา
- ดูภาพของผู้ขาย และวิดีโอ (ถ้ามี) ภายใต้แสงธรรมชาติ
- ชำระเงินผ่านช่องทางที่มีการคุ้มครอง ไม่โอนเงินส่วนตัว อ่านเพิ่มที่ วิธีซื้อหยกเจไดต์จากจีนอย่างปลอดภัย
บน JadeiteHub หยกทุกชิ้นที่ลงขายมีใบรับรองจากแล็บ และทุกชิ้นที่ขายได้จะถูกตรวจเทียบกับใบรับรองก่อนจัดส่ง หากไม่ตรงตามคำอธิบาย คุณจะได้รับเงินคืนเต็มจำนวน
คำถามที่พบบ่อย
ดูหยกเกรด B ด้วยตาเปล่าได้ไหม?
บางครั้งมีสัญญาณ เช่น ร่องกัดกร่อนเป็นตาข่ายที่ผิวเมื่อส่องแว่นขยาย ความเงาแบบเรซิน หรือเนื้อพื้นที่สะอาดผิดธรรมชาติ แต่เชื่อถือไม่ได้ มีเพียงแล็บตรวจอัญมณีที่ยืนยันได้
เคาะกำไลฟังเสียงบอกได้ไหมว่าเป็นเกรด B?
บอกไม่ได้ เสียงยังขึ้นกับรูปทรง ขนาด และรอยร้าวของกำไล จึงไม่ใช่วิธีที่เชื่อถือได้ และการเคาะอาจทำให้หยกเสียหาย
หยกเกรด B เรืองแสงใต้ไฟ UV ไหม?
เรซินในหยกเกรด B มักเรืองแสงสีขาวอมฟ้า แต่หยกธรรมชาติที่เคลือบแว็กซ์บางชิ้นก็เรืองแสง และหยกที่ผ่านการปรับปรุงบางชิ้นไม่เรืองแสง จึงใช้เป็นเพียงสัญญาณ
แล็บตรวจหยกเกรด B ได้อย่างไร?
หลัก ๆ ใช้การวิเคราะห์สเปกตรัมอินฟราเรดเพื่อตรวจหาเรซินที่อัดเข้าไป ร่วมกับการส่องกล้องขยายและการตรวจการเรืองแสง
หยกพม่ากับหยกเจไดต์ต่างกันไหม?
โดยทั่วไปหมายถึงหยกชนิดเดียวกัน คนไทยเรียกหยกเจไดต์ว่าหยกพม่า เพราะหยกเจไดต์คุณภาพดีส่วนใหญ่มาจากพม่า แต่ไม่ใช่ทุกชิ้นที่ขายในชื่อ "หยกพม่า" จะเป็นเจไดต์แท้ที่ไม่ผ่านการปรับปรุง จึงควรดูใบรับรองจากแล็บว่าระบุเป็นหยกเจไดต์ (jadeite) ธรรมชาติ
