Phỉ thúy và ngọc Hòa Điền (nephrite) khác nhau thế nào?

Phỉ thúy và nephrite có phải là một không?

Không. Trong tiếng Anh cả hai đều gọi là "jade", nhưng đó là hai khoáng vật khác nhau. Trong tiếng Trung thì tên gọi phân biệt rõ: phỉ thúy là 翡翠 (jadeite), còn nephrite là 软玉 (nhuyễn ngọc), thường được thị trường Trung Quốc bán dưới tên ngọc Hòa Điền (和田玉).

Nếu bạn muốn mua phỉ thúy, hãy chắc chắn giấy kiểm định ghi là phỉ thúy (jadeite), không phải nephrite hay vật liệu khác. Xem cách kiểm tra giấy kiểm định phỉ thúy.

So sánh phỉ thúy và nephrite

	Phỉ thúy (翡翠)	Nephrite (软玉 / ngọc Hòa Điền 和田玉)
Nhóm khoáng vật	Pyroxen	Amphibol (tremolit–actinolit)
Cấu trúc	Các hạt tinh thể đan cài vào nhau	Các sợi tinh thể đan xen vào nhau
Độ cứng (Mohs)	Khoảng 6,5–7	Khoảng 6–6,5
Tỷ trọng	Khoảng 3,33	Khoảng 2,95
Chiết suất	Khoảng 1,66	Khoảng 1,62
Độ bóng	Bóng thủy tinh	Bóng dầu, bóng mỡ
Độ dai	Dai	Đặc biệt dai
Màu thường gặp	Xanh lục, tím, trắng, vàng, đỏ, gần đen	Trắng, xanh lục, vàng nhạt, xám xanh, đen
Nguồn ngọc cấp đá quý chính	Myanmar	Nhiều nơi, trong đó có Tân Cương (Trung Quốc)

Các con số trên là giá trị điển hình do phòng thí nghiệm đo; bạn không thể tự kiểm tra chính xác ở nhà.

Phân biệt bằng mắt thế nào?

Với kinh nghiệm, một vài dấu hiệu bên ngoài có thể giúp ích, nhưng không gì thay được kiểm định:

• Độ bóng. Phỉ thúy đánh bóng thường trông sáng, bóng như thủy tinh; nephrite có ánh dịu hơn, như dầu hoặc sáp.
• Chất ngọc. Dưới ánh sáng tốt, phỉ thúy có thể lấp lánh những đốm nhỏ từ các hạt tinh thể (giới buôn gọi là 翠性, "thúy tính"). Nephrite trông mịn và đồng đều hơn vì có cấu trúc sợi.
• Độ trong. Phỉ thúy chất lượng cao có thể rất trong (chủng băng hoặc chủng thủy tinh). Nephrite thường bán trong đến đục, được quý ở chất ngọc mịn, đặc, màu như sữa.

Về cách mô tả chất lượng phỉ thúy, xem chủng, thủy, sắc của phỉ thúy.

"Ngọc Hòa Điền" có nghĩa là gì?

Hòa Điền (Hotan) là một vùng ở Tân Cương, Trung Quốc, từ lâu nổi tiếng về nephrite. Ngày nay trên thị trường Trung Quốc, "ngọc Hòa Điền" (和田玉) được dùng làm tên gọi cho vật liệu nephrite, nên chỉ nhìn cái tên thì không biết viên ngọc được khai thác ở đâu. Những màu nephrite nổi tiếng có tên riêng, như bạch ngọc mỡ cừu (羊脂白), bích ngọc (碧玉) và mặc ngọc (墨玉).

Loại nào giá trị hơn?

Không có loại nào đơn giản là "tốt hơn". Cả hai đều có từ món rẻ đến món cực kỳ đắt, và giá phụ thuộc vào chất lượng của từng món. Với phỉ thúy, màu sắc, độ trong và chủng quyết định giá trị; với nephrite, độ mịn, độ thuần của màu và độ bóng dầu là quan trọng nhất. Lựa chọn phù hợp tùy vào vẻ đẹp bạn thích, và vào việc mua được món thật, chưa qua xử lý của loại bạn chọn.

Khi mua cần kiểm tra gì?

• Giấy kiểm định ghi tên vật liệu: phỉ thúy (翡翠) hay nephrite / ngọc Hòa Điền (和田玉), không phải một loại đá khác.
• Với phỉ thúy, dòng kết luận không ghi xử lý, tức là phỉ thúy loại A tự nhiên. Xem phỉ thúy loại A, B, C khác nhau thế nào.
• Ảnh và video cho thấy đúng món hàng dưới ánh sáng trung tính.

JadeiteHub chỉ bán phỉ thúy. Mọi món đã bán đều được đối chiếu với giấy kiểm định trước khi gửi đi.