จี้พระหยกพม่าคืออะไร? วิธีใส่ ปลุกเสก และดูของแท้

จี้พระหยกพม่าคืออะไร?

จี้พระหยกพม่าคือหยกพม่า (เจไดต์) ที่แกะเป็นองค์พระพุทธรูปหรือพระโพธิสัตว์ ใช้ห้อยคอด้วยสร้อยหรือเชือก แบบที่เจอบ่อยที่สุดในตลาดมีสามกลุ่ม คือ พระศรีอาริย์หรือพระหัวเราะแบบจีน เจ้าแม่กวนอิม และพระพุทธรูปแบบไทย

สำหรับคนไทย พระหยกไม่ได้เป็นแค่เครื่องประดับ แต่เป็นพระที่ห้อยคอ จึงซื้อกันคนละแบบกับกำไลหรือจี้ใบไม้ คนซื้อดูพระพักตร์ ดูว่าจะใส่อย่างไรให้ถูกธรรมเนียม และถามว่าปลุกเสกแล้วหรือยัง ผู้ขายรู้เรื่องนี้ดี และบางคนก็ใช้เรื่องนี้ขายของ แม้แต่คำที่ใช้ก็ต่าง คนไทยหลายคนพูดว่า "เช่า" หรือ "บูชา" แทน "ซื้อ" คนจีนพูดว่า 请 ("เชิญ") แทน 买 ส่วนคนเวียดนามพูดว่า thỉnh

บทความนี้อธิบายว่าพระหยกมีแบบไหนบ้าง ธรรมเนียมการห้อยพระ การปลุกเสกเปลี่ยนอะไรและไม่เปลี่ยนอะไร และคนในวงการหยกดูเนื้อหยกกับงานแกะของพระหยกอย่างไร

ภาษา	คำที่ใช้เรียก
ไทย	จี้พระหยก พระหยกพม่า จี้เจ้าแม่กวนอิมหยก พระสังกัจจายน์หยก
จีน	翡翠佛公 หรือ 弥勒佛 (พระหัวเราะ) 翡翠观音 (เจ้าแม่กวนอิม) 佛像吊坠
เวียดนาม	mặt Phật cẩm thạch, mặt Phật Di Lặc, mặt Quan Âm phỉ thúy
อังกฤษ	jade Buddha pendant, jade Guanyin pendant, jade amulet

พระหยกพม่ามีแบบไหนบ้าง?

ของที่วางขายส่วนใหญ่อยู่ในสามกลุ่มนี้

พระหัวเราะแบบจีน (佛公) องค์อ้วนพุงกลม ยิ้มกว้าง มักอยู่ในท่านั่ง บางองค์ถือถุงผ้าหรือลูกประคำ ในคติจีนคือพระศรีอาริยเมตไตรย (弥勒佛) พระพุทธเจ้าองค์ต่อไปในอนาคต ซึ่งคนจีนสร้างรูปตามพระปู้ไต้ (布袋) พระภิกษุอารมณ์ดีในตำนานจีน นี่คือพระที่แกะจากหยกพม่ามากที่สุด เพราะรูปทรงกลมมนเข้ากับก้อนหิน และพุงที่กว้างเรียบช่วยโชว์สีและความใสของเนื้อหยก

ขอเล่าเรื่องชื่อเรียกสักนิด ในไทยมักเรียกพระองค์นี้ว่า "พระสังกัจจายน์" ซึ่งถ้าพูดกันตามหลักแล้วเป็นคนละองค์ พระสังกัจจายน์คือพระมหากัจจายนะ พระอรหันต์สาวกของพระพุทธเจ้า ในพระพุทธรูปแบบไทยท่านก็อ้วนกลมและนั่งเหมือนกัน แต่เป็นพระภิกษุที่มีสีหน้าสงบ ไม่ได้หัวเราะหรือถือถุงผ้า ส่วนพระหัวเราะแบบจีนคือพระศรีอาริย์ เพราะทั้งสององค์พุงกลมเหมือนกัน จึงเรียกสลับกันบ่อยมาก ทั้งในร้านและในบ้าน ไม่ใช่เรื่องผิดร้ายแรงอะไร แต่ถ้าองค์ไหนมีความหมายสำหรับคุณ ให้ถามผู้ขายว่าตั้งใจแกะเป็นองค์ใด

เจ้าแม่กวนอิม (观音) พระโพธิสัตว์แห่งความเมตตา พระพักตร์สงบ คลุมผ้าหรือสวมมงกุฎ มักถือแจกันน้ำทิพย์หรือกิ่งหลิว ยืนหรือประทับบนดอกบัว เป็นที่เคารพมากในครอบครัวไทยเชื้อสายจีน ในหยกพม่ามักแกะเป็นองค์ยืนเพรียว หรือแกะอยู่ในป้ายทรงรีหรือทรงซุ้มโค้ง

พระพุทธรูปแบบไทย พระพุทธรูปนั่งปางสมาธิหรือปางมารวิชัย พระพักตร์แบบไทย มีพระรัศมีเป็นเปลวบนพระเศียร และห่มจีวรเฉียง บางองค์แกะเป็นทรงพระเครื่อง คือกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีซุ้มโค้งและฐานเป็นชั้น แบบที่คนไทยคุ้นตาจากพระสมเด็จ พระหยกทรงนี้คือหยกที่แกะตามรูปแบบพระเครื่องที่มีชื่อเสียง ไม่ใช่พระเครื่องที่วัดสร้าง และไม่ควรขายในฐานะพระเครื่องของวัดใดวัดหนึ่ง

ยังมีอีกสองกลุ่มที่ควรรู้ คนจีนบางคนเลือก "พระประจำปีเกิด" (本命佛) คือพระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์แปดองค์ที่จับคู่กับสิบสองนักษัตร เช่น เจ้าแม่กวนอิมพันมือสำหรับปีชวด และพระอมิตาภพุทธะสำหรับปีจอและปีกุน ส่วนคนไทยบางคนอยากได้พระปางประจำวันเกิด เช่น ปางสมาธิของคนเกิดวันพฤหัสบดี ทั้งสองแบบใช้ปางหรือสิ่งที่ถือเป็นตัวบอกว่าเป็นองค์ไหน จึงควรเช็กกับผู้ขายให้ชัด

องค์พระ	ชื่อจีน	ชื่อไทย	ชื่อเวียดนาม	ดูอย่างไร	ความหมายที่คนนิยมผูกไว้
พระหัวเราะแบบจีน	佛公 / 弥勒佛	พระศรีอาริย์ (มักเรียกว่าพระสังกัจจายน์)	Phật Di Lặc	พุงกลม ยิ้มกว้าง มักถือถุงผ้าหรือลูกประคำ	ความสุข ความพอใจ ใจกว้าง คำจีนว่า "พุงใหญ่รับได้ทุกเรื่อง" (大肚能容)
เจ้าแม่กวนอิม	观音	เจ้าแม่กวนอิม	Quan Âm	พระพักตร์สงบ คลุมผ้าหรือสวมมงกุฎ ถือแจกันหรือกิ่งหลิว มีดอกบัว	ความเมตตา ความสงบ ความคุ้มครอง
พระพุทธรูปแบบไทย	泰式佛像	พระพุทธรูปปางสมาธิ ปางมารวิชัย	tượng Phật kiểu Thái	นั่งสมาธิหรือมารวิชัย ห่มจีวรเฉียง	ศรัทธา ความสงบ เครื่องเตือนใจให้ระลึกถึงคำสอน
ทรงพระเครื่อง	泰国佛牌造型	ทรงสี่เหลี่ยมแบบพระสมเด็จ	mặt Phật kiểu bùa Thái	กรอบสี่เหลี่ยม ซุ้มโค้ง ฐานเป็นชั้น	เหมือนพระพุทธรูปที่อยู่ในกรอบ
พระประจำปีเกิดแบบจีน	本命佛	พระประจำปีนักษัตร	Phật bản mệnh	แปดองค์ แต่ละองค์คู่กับหนึ่งหรือสองนักษัตร	คุ้มครองคนเกิดปีนั้น

"ชายใส่กวนอิม หญิงใส่พระ" ต้องทำตามไหม?

คำกล่าวจีนคือ 男戴观音女戴佛 คำอธิบายที่ได้ยินบ่อยคือ ความสงบของเจ้าแม่กวนอิมช่วยให้ผู้ชายใจเย็นและเดินทางปลอดภัย ความใจกว้างของพระหัวเราะช่วยให้ผู้หญิงพอใจในสิ่งที่มี และคำว่า 佛 (ฝอ) ออกเสียงคล้าย 福 (ฝู แปลว่าโชคลาภ) คนเวียดนามก็รู้จักคำนี้ในชื่อ "nam Quan Âm, nữ Di Lặc" ความหมายของลายจี้แต่ละแบบอ่านได้ที่ ความหมายจี้หยกพม่า

แต่ในชีวิตจริง หลายคนไม่ได้ทำตาม ผู้ชายจีนจำนวนมากห้อยพระหัวเราะ และผู้หญิงจำนวนมากห้อยเจ้าแม่กวนอิม ส่วนในไทย คำนี้แทบไม่มีใครถือเป็นกฎ ผู้ชายและผู้หญิงห้อยพระเหมือนกัน เลือกตามศรัทธา ตามที่บ้านนับถือ หรือตามที่ชอบ ความเชื่อเรื่องหยกในไทย จีน และเวียดนามแบบละเอียดอ่านได้ที่ หยกพม่า ความเชื่อ และความหมาย

	ธรรมเนียมจีน	ธรรมเนียมไทย	ธรรมเนียมเวียดนาม
ใครใส่องค์ไหน	男戴观音女戴佛 ปัจจุบันหลายคนไม่ถือ	ทุกคนห้อยพระได้ ไม่แบ่งชายหญิง	รู้จักคำว่า "nam Quan Âm, nữ Di Lặc" แต่หลายคนไม่ถือ
ใส่กี่องค์	ส่วนใหญ่องค์เดียว	มีองค์หลักหนึ่งองค์ บางคนห้อยหลายองค์ในสร้อยเส้นเดียว	ส่วนใหญ่องค์เดียว
การปลุกเสก	开光 ที่วัด สำหรับคนที่ต้องการ	นิยมนำไปให้พระปลุกเสกหรือเจิมก่อนใส่	khai quang ที่วัด สำหรับคนที่ต้องการ
คำที่ใช้แทนการซื้อ	请 ("เชิญ") แทน 买	เช่า หรือ บูชา แทน ซื้อ	thỉnh แทน mua

ทั้งหมดนี้เป็นคำกล่าวและธรรมเนียม ไม่ใช่ผลลัพธ์ พระหยกไม่ได้ให้ผลต่างกันเพราะคนใส่เป็นชายหรือหญิง

คนไทยห้อยพระหยกอย่างไร?

แต่ละบ้านและแต่ละวัดถือไม่เหมือนกัน ข้อด้านล่างนี้จึงเป็นสิ่งที่หลายคนทำกัน ไม่ใช่กฎตายตัว

• ใส่เหนือเอว ห้อยคอด้วยสร้อยหรือเชือก ไม่ใส่กระเป๋ากางเกง ไม่ห้อยเข็มขัด ไม่ใส่สร้อยข้อเท้า หลายคนถือว่าพระไม่ควรอยู่ต่ำกว่าเอว
• องค์หลักไว้ตรงกลาง คนที่ห้อยหลายองค์ในสร้อยเส้นเดียว มักวางพระพุทธรูปไว้ตรงกลาง และองค์อื่นไว้ด้านข้าง
• ไหว้ก่อนใส่ หลายคนยกมือไหว้ บางคนสวดคาถาสั้นๆ ก่อนห้อยพระทุกครั้ง
• ถอดในบางเวลา คนไทยจำนวนมากถอดพระก่อนมีเพศสัมพันธ์ บางคนถอดก่อนไปในที่ที่ตัวเองรู้สึกว่าไม่เหมาะ เวลาถอดก็วางไว้ที่สูงและสะอาด เช่น หิ้งพระหรือชั้นวาง ไม่วางกับพื้นหรือบนที่นอน และไม่ข้ามพระ
• ห้อยเจ้าแม่กวนอิมกับเนื้อวัว คนไทยเชื้อสายจีนบางคนที่ห้อยหรือบูชาเจ้าแม่กวนอิมจะไม่ทานเนื้อวัว บางคนก็ไม่ได้ถือ เป็นเรื่องความศรัทธาส่วนตัว

นับพระใช้คำว่า "องค์" ไม่ใช่ "อัน" ซึ่งบอกได้ดีว่าคนไทยมองพระหยกอย่างไร และธรรมเนียมบางข้อก็ตรงกับเหตุผลในทางปฏิบัติด้วย การถอดพระก่อนเล่นกีฬา ทำงานหนัก หรือนอน ช่วยกันไม่ให้หยกกระแทก ซึ่งเป็นตอนที่จี้หยกบิ่นบ่อยที่สุด

ปลุกเสก (开光) คืออะไร ทำให้หยกดีขึ้นไหม?

การปลุกเสกคือพิธีที่พระสงฆ์สวดมนต์อธิษฐานจิตให้พระพุทธรูปและพระเครื่อง คนไทยจำนวนมากซื้อพระหยกมาใหม่ก็จะนำไปวัด ให้พระเจิมหรือประพรมน้ำมนต์ก่อนใส่ครั้งแรก ฝั่งจีนมีพิธีคล้ายกันเรียกว่า 开光 ("ไคกวง" แปลว่าเปิดแสง) เป็นพิธีที่วัดเพื่อให้งานแกะกลายเป็นรูปเคารพ ภาษาเวียดนามเรียกว่า khai quang

จะนำไปปลุกเสกหรือไม่เป็นเรื่องศรัทธาส่วนตัว บทความนี้ไม่ได้ชี้ว่าควรหรือไม่ควร แต่สิ่งที่พิธีไม่ได้เปลี่ยนคือเนื้อหิน หยกเกรด B หรือหยกย้อมสี ผ่านพิธีแล้วก็ยังเป็นหยกที่ผ่านการปรับปรุง รอยร้าวก็ยังเป็นรอยร้าว สี ความใส และเนื้อหยกเหมือนเดิมทั้งก่อนและหลังพิธี สิ่งที่บอกว่าคุณได้หยกแบบไหนคือใบรับรองและตัวหยกเอง

เพราะอย่างนี้ คำว่า "ปลุกเสกแล้ว" จึงเป็นวิธีที่ใช้ขายหยกเนื้อต่ำในราคาสูงบ่อยที่สุดวิธีหนึ่ง คำพูดที่เจอบ่อยและควรรับมืออย่างไร

ผู้ขายพูดว่า	บอกอะไรเรื่องเนื้อหยก	ควรทำอย่างไร
"ปลุกเสกแล้ว (已开光) ราคาเลยสูงกว่า"	ไม่บอกอะไรเลย	ตีราคาจากเนื้อหยกและงานแกะ เทียบกับองค์ที่คล้ายกันแต่ไม่ได้ปลุกเสก
"เกจิดังปลุกเสก" หรือ "อาจารย์ดังเบิกเนตร"	ไม่บอกอะไร และส่วนใหญ่ตรวจสอบไม่ได้	อย่าจ่ายเพิ่มให้คำอ้างที่ตรวจสอบไม่ได้
"พระปลุกเสกแล้ว ห้ามส่องไฟ ห้ามแกะกรอบ ห้ามส่งตรวจ"	เป็นการห้ามไม่ให้คุณตรวจ	เดินออกมา ผู้ขายที่ซื่อตรงยอมให้ดูเสมอ
"หยกพม่าแท้ ปลุกเสกแล้ว" แต่ไม่มีใบรับรอง	ไม่บอกเรื่องการปรับปรุงเลย	ขอใบรับรองจากแล็บที่ระบุว่าเป็นเจไดต์ธรรมชาติ (เกรด A)
"องค์นี้พลังแรง"	ไม่บอกอะไร	ดูหยกเหมือนดูหยกพม่าชิ้นอื่นทุกชิ้น

ถ้าการปลุกเสกสำคัญกับคุณ วิธีที่ตรงไปตรงมาที่สุดคือซื้อหยกที่มีใบรับรองในราคาตามคุณภาพของหิน แล้วนำไปให้พระที่วัดซึ่งคุณศรัทธาปลุกเสกหรือเจิมเอง

ดูงานแกะพระหยกอย่างไร?

พระหยกทุกองค์ ส่วนที่สำคัญที่สุดคือพระพักตร์ คนในวงการจีนเรียกการแกะหน้าว่า 开脸 ("เปิดหน้า") และพ่อค้าหยกจะดูตรงนี้ก่อนเสมอ

ส่วน	งานดี	งานแย่
พระพักตร์ (开脸)	ตา คิ้ว ปาก สมมาตร สีหน้าสงบ (เจ้าแม่กวนอิม พระแบบไทย) หรือยิ้มจริง ยิ้มถึงตา (พระหัวเราะ)	ตาไม่เท่ากัน ปากเบี้ยว หน้าแบนหรือเบลอ สีหน้าดูเจ้าเล่ห์ เศร้า หรือแข็ง
หน้าต้องสะอาด	พระพักตร์อยู่บนเนื้อหยกที่สะอาดและสีเสมอ	มีจุดดำ ปุยฝ้าย หรือรอยร้าวพาดหน้า คนในวงการถือว่า "หน้าต้องสะอาด" (脸要干净) ตำหนิบนหน้าทำให้ราคาตกกว่าตำหนิแบบเดียวกันที่ฐานมาก
สัดส่วน	ศีรษะ องค์ และฐานสมดุล พระแบบไทยนั่งเป็นทรงสามเหลี่ยมมั่นคง	หัวโตเกินตัว องค์ถูกบีบให้พอดีกับหิน กรอบเบี้ยว
มือและหู	นิ้วแยกชัด ของที่ถือชัดเจน ติ่งหูยาวแกะเรียบร้อย	มือเป็นก้อน ของที่ถือกลืนไปกับองค์
ร่องจีวรและร่องลึก	จีวรคม ขัดเงาลงไปถึงในร่อง	จุดนูนเงาแต่ในร่องด้านหรือสาก ยังเห็นรอยหัวเจียร
ด้านหลังและความหนา	หลังเรียบ เก็บงานเรียบร้อย หนาพอ	ขุดหลังลึกเพื่อให้ด้านหน้าดูใสกว่าจริง
หูห้อยและรูร้อย	อยู่กึ่งกลาง เรียบ แข็งแรงพอกับน้ำหนัก	รูเยื้อง ปากรูบิ่น หรือบางเกินไป

พระหยกเป็นสินค้าหยกที่แกะเครื่องมากที่สุดอย่างหนึ่ง ถาดที่มีพระหน้าเหมือนกันทุกองค์ ร่องจีวรเหมือนกันเป๊ะ คืองานแกะเครื่อง ซึ่งไม่ผิดถ้าราคาสมเหตุสมผล แต่ไม่ควรขายว่า "แกะมือล้วน" วิธีดูงานแกะมือกับแกะเครื่องอ่านได้ที่ งานแกะหยกพม่าดูยังไง

รอยร้าวมักซ่อนอยู่ตรงไหนของพระหยก?

คนในวงการมีคำว่า 无绺不雕 "ไม่มีตำหนิ ไม่แกะ" หยกเนื้อสะอาดมักทำเป็นชิ้นเรียบ ส่วนหยกที่มีรอยร้าวจะถูกแกะให้ตำหนิไปอยู่ในร่องลาย พระหยกมีเส้นลายเยอะ รอยร้าวจึงมีที่ซ่อนเยอะตามไปด้วย

• พระหัวเราะ: ร่องใต้พุง ใต้คาง ตามถุงผ้า และตามจีวร
• เจ้าแม่กวนอิม: ร่องจีวรยาวๆ ช่วงคอ (มักเป็นส่วนที่บางที่สุด) ขอบผ้าคลุม และฐานดอกบัว
• พระแบบไทยและทรงพระเครื่อง: เส้นฐานที่เป็นชั้น เส้นซุ้ม และขอบกรอบ ซึ่งภายหลังจะถูกกรอบเลี่ยมปิด

วิธีเช็ก ทำตามลำดับนี้

1. ดูในแสงธรรมชาติก่อน ดูด้านหน้า ด้านหลัง และด้านข้างข้างหน้าต่าง สังเกตความหนา และดูว่าด้านหลังถูกขุดหรือไม่
2. ดูแสงสะท้อน เอียงองค์พระใต้ไฟดวงเดียว รอยร้าวที่ถึงผิวมักตัดแสงสะท้อนเป็นเส้นเล็กๆ
3. ส่องไฟทะลุ ในห้องสลัว เอาไฟฉายแสงขาวดวงเล็กแนบด้านหลัง ค่อยๆ เลื่อนไปตามทุกร่อง รอยร้าวจะกั้นแสง เห็นเป็นเส้นคม ด้านหนึ่งสว่าง อีกด้านมืด ส่วนลายหิน (石纹) ที่ประสานแล้วแสงยังผ่านได้ และเห็นเป็นเส้นสีนุ่มๆ
4. ไล่เส้นให้เลยร่องออกไป ถ้าเส้นวิ่งเลยปลายร่องจีวร หรือไปโผล่ด้านหลังด้วย นั่นคือรอยร้าว ไม่ใช่เส้นที่ช่างแกะ
5. อย่าตัดสินสีจากการส่องไฟอย่างเดียว พระหยกที่บางเมื่อส่องไฟจากด้านหลังจะดูเขียวและใสกว่าตอนห้อยคอจริง

วิธีแยกรอยร้าวกับลายหิน และตำหนิแบบไหนสำคัญ อ่านได้ที่ หยกพม่ามีรอยร้าวหรือลายหิน

พระหยกองค์นี้เป็นหยกเกรด B หรือไม่ใช่หยกพม่าเลย?

พระหยกราคาถูกเป็นหนึ่งในสินค้าที่เจอหยกผ่านการปรับปรุงและหินเลียนแบบบ่อยที่สุด เพราะงานแกะเครื่องจากวัสดุราคาต่ำผลิตได้ทีละมากๆ

วัสดุ	มักขายว่า	จุดสังเกต	อะไรยืนยันได้
หยกเกรด B (ฟอกกรด อัดเรซิน)	"หยกธรรมชาติ" "เกรด A"	ใสสะอาดสดเกินราคา เงานุ่มแบบพลาสติก ใช้แว่นขยายเห็นร่างแหเส้นเล็กๆ บนผิวที่ถูกกรดกัด	ใบรับรองจากแล็บ
หยกเกรด C (ย้อมสี)	"เขียวจักรพรรดิ" "หยกเก่า"	เขียวสดสม่ำเสมอ สีไปรวมตามเส้นและรอยร้าว	ใบรับรองจากแล็บ
แก้ว	"หยก" "หยกพม่า"	ฟองอากาศกลม ลายวน รอยตะเข็บแม่พิมพ์ เหมือนกันทุกองค์	แว่นขยาย แล้วตามด้วยใบรับรอง
เนฟไฟรต์ ที่ในไทยมักเรียกว่า "หยกไต้หวัน"	"หยก"	เป็นหยกแท้แต่คนละแร่ เงาแบบน้ำมัน มักเขียวเข้มเสมอแบบผักโขมและมีจุดดำ ถือแล้วเบากว่า	ใบรับรองที่ระบุว่าเนฟไฟรต์
ควอตไซต์ เซอร์เพนทีน และหินอื่น	"หยกมาเลย์" "หยกใหม่"	ร่างแหสีย้อม เนื้ออ่อน เงาแบบขี้ผึ้ง	ใบรับรองจากแล็บ

เนฟไฟรต์เป็นหยกแท้ พระหยกเนฟไฟรต์เป็นของดีถ้าขายในชื่อเนฟไฟรต์ ปัญหาอยู่ที่การขายว่าเป็นหยกพม่าเท่านั้น อ่านต่อ: หยกปลอมดูยังไง วิธีดูหยกพม่าเกรด B และ วิธีตรวจสอบใบรับรองหยกพม่า

ควรเลี่ยมกรอบพระหยกไหม?

ในไทย การนำพระไปเลี่ยมกรอบทองหรือเลี่ยมกันน้ำเป็นเรื่องปกติ และคนไทยจำนวนมากก็เลี่ยมพระหยกเหมือนกัน กรอบช่วยกันขอบไม่ให้กระแทก ได้หูห้อยที่แข็งแรงสำหรับสร้อย และดูเรียบร้อยสวยงาม

แต่ข้อควรระวังคือ กรอบปิดส่วนที่รอยบิ่นและรอยร้าวมักเริ่มต้น นั่นคือขอบ กรอบปิดหลังก็บังด้านหลังทั้งหมด เลี่ยมกันน้ำแบบปิดสนิททำให้จับเนื้อหยกไม่ได้อีก และแผ่นรองสีสว่างด้านหลังพระหยกที่บางอาจทำให้ดูเขียวกว่าจริง

แบบกรอบ	เหมาะกับ	ต้องระวัง
กรอบทองเปิดหลัง	กันขอบกระแทก ยังเห็นทั้งหน้าและหลัง	ขอบหยกถูกบัง
กรอบปิดหลัง	พระหยกที่บางหรือเปราะ	ด้านหลังถูกบังทั้งหมด แผ่นรองสีหรือฟอยล์ทำให้สีเปลี่ยนได้
เลี่ยมกันน้ำ	ใส่ทุกวัน โดนน้ำ กันกระแทก	จับเนื้อหยกไม่ได้ ผิวกรอบเป็นรอยแล้วมองไม่ชัด ถ้ากรอบรั่วความชื้นอาจขังอยู่ข้างใน
หัวทองกับหูห้อยอย่างเดียว	อยากเห็นเนื้อหยกมากที่สุด	ส่วนที่อยู่ใต้หัวทอง

ดังนั้น ขอใบรับรองและตรวจพระหยกให้ละเอียดก่อนนำไปเลี่ยม และเก็บรูปที่ถ่ายในแสงธรรมชาติกับตอนส่องไฟไว้ เช็กว่ารูปในใบรับรองยังตรงกับองค์ที่เลี่ยมแล้ว ถามร้านเลี่ยมเป็นลายลักษณ์อักษรว่าใช้ทองกี่เปอร์เซ็นต์และน้ำหนักทองเท่าไร หยกพม่าเลี่ยมทองในตลาดส่วนใหญ่ทำที่จีน และมักใช้ทอง 18K (ทอง 75% ตอกตรา Au750 หรือ G18K) ส่วนร้านเลี่ยมพระในไทยใช้ทองหลายเปอร์เซ็นต์ และบางร้านใช้กรอบไมครอนซึ่งเป็นโลหะชุบทอง ไม่ใช่ทองทั้งชิ้น จึงต้องถามให้ชัด อ่านเรื่องตัวเรือนและสิ่งที่ทองอาจบังไว้ได้ที่ หยกเลี่ยมทองคืออะไร

เลือกขนาด ความหนา และเชือกหรือสร้อยอย่างไร?

• ขนาด ขอขนาดกว้าง ยาว หนา เป็นมิลลิเมตร และรูปที่วางคู่กับเหรียญหรือไม้บรรทัด รูปถ่ายมักทำให้จี้ดูใหญ่กว่าจริง องค์ใหญ่มักเข้ากับสร้อยยาว องค์เล็กใส่ทุกวันสะดวกกว่า
• ความหนา หนาพอให้สีออกและทนการใส่ทุกวัน พระหยกที่บางมากหรือขุดหลัง ส่องไฟแล้วสวย แต่ในแสงธรรมชาติสีจาง และแตกง่ายกว่า ส่วนองค์ที่หนามากอาจดูทึบและหนักคอ
• น้ำหนักและหูห้อย องค์ที่หนักต้องมีหูห้อยที่แข็งแรง หรือหัวทองกับห่วง และสร้อยที่รับน้ำหนักได้

	เชือก (เชือกร่ม เชือกแดง)	สร้อยทอง
ความรู้สึก	นุ่ม เบา	หนักกว่า ดูเป็นทางการ
ความทน	เป็นขุยและยืดตามเวลา	แข็งแรง แต่ต้องมีหูโลหะหรือกรอบ
ต้องระวัง	เช็กบ่อยๆ เปลี่ยนเมื่อเริ่มเป็นขุย เชือกเปียกจะชื้นอยู่นาน	โลหะเสียดสีในรูร้อยทำให้รูสึกหรือบิ่นได้ เช็กตะขอด้วย
นิยมใช้กับ	พระหยกแบบจีน ใส่ทุกวันแบบเรียบๆ	พระหยกที่เลี่ยมกรอบ ห้อยหลายองค์ในเส้นเดียว

การดูแล ถอดพระหยกก่อนเล่นกีฬา ทำงานหนัก และนอน ล้างด้วยน้ำอุ่นผสมสบู่อ่อนเล็กน้อย ใช้แปรงขนนุ่มปัดในร่อง แล้วเช็ดให้แห้งสนิท โดยเฉพาะใต้กรอบ ไม่ใช้เครื่องล้างอัลตราโซนิกหรือไอน้ำกับพระหยกที่แกะลายหรือเลี่ยมกรอบ เลี่ยงสารเคมี และเก็บแยกในถุงผ้านุ่ม

ก่อนเช่าพระหยก ต้องเช็กอะไรบ้าง?

1. เลือกองค์ให้ชัด และถามผู้ขายว่าเป็นองค์ไหน
2. ขอรูปในแสงธรรมชาติทั้งด้านหน้า ด้านหลัง และด้านข้าง พร้อมวิดีโอสั้นๆ
3. ดูพระพักตร์ใกล้ๆ สมมาตรไหม สีหน้าดีไหม มีจุดหรือรอยร้าวบนหน้าหรือเปล่า
4. ขอวิดีโอส่องไฟไล่ไปตามทุกร่อง ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
5. ขอใบรับรองจากแล็บ ที่ระบุว่าเป็นเจไดต์ธรรมชาติ (เกรด A) และเช็กว่ารูป น้ำหนัก และขนาดตรงกับองค์จริง
6. จ่ายตามคุณภาพหยกและงานแกะ ไม่ใช่ตามคำว่าปลุกเสกแล้ว
7. เลี่ยมกรอบหลังจากตรวจแล้วเท่านั้น
8. ให้ผู้ขายตอบเรื่องสำคัญเป็นลายลักษณ์อักษร แกะมือหรือแกะเครื่อง มีรอยร้าวไหม ผ่านการปรับปรุงหรือไม่

ความผิดพลาดที่เจอบ่อยคือเชื่อคำว่า "ปลุกเสกแล้ว" หรือ "ได้มาจากวัด" แทนใบรับรอง ดูเนื้อหยกจากรูปส่องไฟอย่างเดียว และนำไปเลี่ยมกรอบก่อนที่ใครจะได้ดูขอบหยก

ซื้อพระหยกพม่าบน JadeiteHub

บน JadeiteHub ผู้ขายลงรูปจริงของชิ้นงาน บางชิ้นมีวิดีโอ และคุณขอให้ผู้ขายส่องไฟให้ดูพระพักตร์ ร่องลาย และด้านหลังก่อนซื้อได้ เพื่อให้คำอธิบายระบุไว้ชัดเจน ทุกชิ้นที่ขายแล้วจะตรวจเทียบกับใบรับรองก่อนจัดส่ง ส่งแบบมีประกัน และถ้าไม่ตรงตามคำอธิบาย คืนเงินเต็มจำนวน ถ้าการปลุกเสกสำคัญกับคุณ เมื่อได้รับพระหยกแล้ว คุณนำไปให้พระที่วัดซึ่งคุณศรัทธาปลุกเสกหรือเจิมได้ตามสะดวก