Phỉ thúy và cẩm thạch khác nhau như thế nào?

Không khác nhau: trong trang sức, phỉ thúy và cẩm thạch (ngọc cẩm thạch) là cùng một loại ngọc, tức jadeite. Phỉ thúy là cách đọc Hán Việt của 翡翠, còn cẩm thạch là tên người Việt gọi quen hằng ngày, ví dụ "vòng cẩm thạch". Cần phân biệt với "đá cẩm thạch", nghĩa là đá hoa (marble), không phải ngọc. Còn ngọc bích thường được dùng để chỉ nephrite (hòa điền ngọc), một loại ngọc khác với phỉ thúy.

Phỉ thúy loại A là gì?

Loại A (A货) là phỉ thúy (cẩm thạch) tự nhiên, không tẩy, không bơm keo, không nhuộm; chỉ đánh bóng và phủ sáp truyền thống. Muốn đeo lâu dài thì chỉ nên mua loại A.

Chủng và thủy của phỉ thúy là gì?

Chủng (种) là chất ngọc, hạt tinh thể mịn và chặt đến đâu. Thủy (水) là độ trong, ánh sáng đi vào sâu bao nhiêu. Chất càng mịn thường càng trong.

Phỉ thúy chủng thủy tinh là gì?

Chủng thủy tinh (玻璃种) là cấp chất ngọc cao nhất, trong như kính và có lớp ánh mềm nổi lên. Rất hiếm và thuộc loại giá trị nhất.

圈口 của vòng cẩm thạch là gì?

圈口 là ni vòng, tức đường kính trong tính bằng mm. Nhiều phụ nữ đeo khoảng 52–58 mm, nam khoảng 58–64 mm, nhưng nên đo tay cho chắc.

Đổ thạch (赌石) là gì?

Đổ thạch là mua đá thô khi chưa biết bên trong thế nào. Kết quả rất khó đoán, không nên tham gia nếu bạn là người mua bình thường.

Thuật ngữ phỉ thúy, cẩm thạch: giải thích từ A đến Z

Người bán phỉ thúy (cẩm thạch) Trung Quốc dùng nhiều từ chuyên ngành ngắn. Quan trọng nhất là loại A (tự nhiên, không xử lý), loại B (tẩy axit, bơm keo) và loại C (nhuộm màu); chủng (chất ngọc), thủy (độ trong) và sắc (màu); các cấp chủng thủy tinh, băng, nếp, đậu; và ni vòng tính bằng mm đường kính trong (圈口). Bài này giải thích từng thuật ngữ theo nhóm, kèm liên kết đến bài hướng dẫn chi tiết.

Dùng bảng thuật ngữ phỉ thúy này thế nào?

Mô tả sản phẩm, livestream và tin nhắn với người bán Trung Quốc đầy những từ chuyên ngành. Bài này chia chúng theo nhóm: cơ bản, chất lượng, màu sắc, xử lý và kiểm định, kiểu món, vòng tay, mua bán. Mỗi thuật ngữ đều có tên tiếng Trung để bạn đối chiếu với những gì người bán viết. Chủ đề nào có bài riêng thì có liên kết đi kèm.

Phỉ thúy có những thuật ngữ cơ bản nào?

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Phỉ thúy (cẩm thạch, ngọc jadeite)	翡翠 / 硬玉	Loại quý hơn trong hai khoáng vật được gọi là "ngọc". Phần lớn phỉ thúy đẹp đến từ Myanmar. Độ cứng khoảng 6,5–7, tỷ trọng khoảng 3,33
Nephrite (ngọc Hòa Điền)	软玉 / 和田玉	Khoáng vật ngọc còn lại, mềm hơn một chút, ánh như dầu. Xem phỉ thúy và ngọc Hòa Điền khác nhau thế nào
Phỉ và thúy	翡 / 翠	Theo truyền thống "phỉ" chỉ tông đỏ, vàng; "thúy" chỉ tông xanh lục
Ngọc Miến Điện	缅甸玉	Tên khác của phỉ thúy, theo nguồn gốc chính
Loại A	A货	Phỉ thúy tự nhiên, không tẩy, không bơm keo, không nhuộm; chỉ đánh bóng và phủ sáp truyền thống
Loại B	B货	Tẩy bằng axit rồi bơm nhựa cho trông sạch hơn; lâu dần cấu trúc yếu đi
Loại C	C货	Nhuộm màu
Loại B+C	B+C货	Vừa tẩy bơm keo vừa nhuộm

Xem sự khác nhau tại phỉ thúy (cẩm thạch) loại A, B, C khác nhau thế nào.

Những thuật ngữ nào mô tả chất lượng phỉ thúy?

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Chủng	种	Chất ngọc: hạt tinh thể mịn và chặt đến đâu. Tiêu chí quan trọng nhất
Thủy	水	Độ trong: ánh sáng đi vào sâu bao nhiêu. "Thủy dài" là trong, "thủy ngắn" là đục
Sắc	色	Màu: sắc độ, độ đậm và độ đều
Nền (địa)	底 / 地子	Phần nền quanh màu: độ sạch, chất ngọc và độ trong
Chủng thủy tinh (pha lê)	玻璃种	Chất mịn nhất, trong như kính, ánh rất mạnh
Chủng băng	冰种	Chất mịn, trong đến bán trong, như băng đá
Chủng nếp	糯种 / 糯冰种	Mịn nhưng trông mềm, bán trong, như xôi nếp
Chủng đậu	豆种	Hạt thô, nhìn thấy được, độ trong thấp
Ánh lên (khởi quang)	起光 / 起荧	Lớp ánh mềm như nổi trên bề mặt ngọc mịn và trong. Không phải huỳnh quang tia cực tím
Bông	棉	Đốm, mảng trắng như bông bên trong
Nứt	裂 / 绺	Vết nứt hở; nứt xuyên làm giảm giá trị rất nhiều
Vân đá	石纹	Đường nứt đã liền, khép kín, móng tay không vướng. Nhẹ hơn nứt nhưng vẫn cần xem kỹ
Đốm đen	黑点 / 癣	Tạp chất khoáng màu tối

Đọc thêm chủng, thủy, sắc của phỉ thúy là gì và giá phỉ thúy, cẩm thạch do đâu quyết định.

Có những tên gọi màu nào?

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Xanh đế vương	帝王绿	Xanh lục đậm, thuần, đều; màu được quý nhất
Xanh tươi (dương lục)	阳绿	Xanh lục tươi, sống động
Tình thủy	晴水	Xanh nhạt, đều và trong suốt khắp món
Du thanh	油青	Xanh tối, hơi xám, trông như có dầu
Tím (tử la lan)	紫罗兰 / 春色	Tím nhạt đến tím vừa
Xuân đới thái	春带彩	Tím và xanh lục cùng trên một món
Phỉ đỏ / phỉ vàng	红翡 / 黄翡	Tông đỏ, cam, vàng, thường do sắt ở lớp ngoài khối đá
Mặc thúy	墨翠	Nhìn như màu đen, soi đèn phía sau thấy xanh đậm
Phiêu hoa	飘花	Vệt xanh lục hoặc xanh lam lơ lửng trong nền sáng màu

Xem hình minh họa ở màu phỉ thúy, cẩm thạch.

Những thuật ngữ nào về xử lý và kiểm định?

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Tẩy axit	酸洗 / 漂白	Dùng axit tẩy vết nâu, xám; bước đầu tiên để làm loại B
Bơm keo	充胶 / 注胶	Bơm nhựa vào ngọc đã tẩy; soi phóng to thấy vân "mạng nhện"
Nhuộm màu	染色 / 炝色	Thêm màu nhân tạo; thuốc nhuộm hay đọng ở vết nứt và ranh giới hạt
Phủ màng	镀膜	Lớp màng mỏng trên bề mặt để thêm màu hoặc độ bóng
Giấy kiểm định	证书 / 鉴定证书	Báo cáo của phòng kiểm định, ghi có phải phỉ thúy tự nhiên và có xử lý không
NGTC	国检	Trung tâm Kiểm định Đá quý Quốc gia Trung Quốc; "国检证书" rất phổ biến
Chiết suất	折射率	Giá trị quang học đo được; phỉ thúy khoảng 1,66
Tỷ trọng	比重 / 密度	Nặng so với nước; phỉ thúy khoảng 3,33. Ngọc bơm keo có thể đo thấp hơn
Phổ hồng ngoại	红外光谱	Phép thử trong phòng kiểm định để phát hiện nhựa trong loại B
Huỳnh quang	荧光	Phát sáng dưới tia cực tím; nhựa thường phát sáng, phỉ thúy tự nhiên thường không

Dấu hiệu nhận biết xem ở cách nhận biết phỉ thúy đã qua xử lý, cách đọc giấy xem ở cách kiểm tra giấy kiểm định phỉ thúy.

Những thuật ngữ nào chỉ kiểu món phỉ thúy?

Tám kiểu món phỉ thúy: mặt cabochon oval, khấu bình an, bài vô sự, chuỗi hạt, nhẫn yên ngựa, vòng tay, món cầm tay hình hồ lô và khối đá thô có cửa sổ mài bóng — 1 cabochon, 2 khấu bình an, 3 bài vô sự, 4 chuỗi hạt, 5 nhẫn yên ngựa, 6 vòng, 7 món cầm tay, 8 đá thô có cửa sổ. Hình minh họa.

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Mặt cabochon	蛋面	Viên ngọc mặt cong, nhẵn (1), gắn lên nhẫn, bông tai, mặt dây
Khấu bình an	平安扣	Đĩa tròn có lỗ ở giữa (2), cầu bình an, viên mãn
Bài vô sự	无事牌	Bài phẳng không chạm (3), nghĩa là "bình an vô sự"
Chuỗi hạt	珠串 / 手串	Hạt tròn xâu thành vòng (4)
Nhẫn yên ngựa	马鞍戒	Mặt ngọc dài, cong nằm ngang ngón tay (5), kiểu kinh điển cho nam
Vòng	手镯	Vòng đặc khoét từ một khối đá (6)
Món cầm tay	把件	Món chạm cỡ lòng bàn tay để cầm ngắm, không để đeo (7)
Mặt dây	挂件 / 吊坠	Món đeo bằng dây hoặc xích
Trơn	素面	Không chạm khắc, thấy rõ chất ngọc
Món chạm	雕件 / 雕花	Món có chạm khắc; chạm có thể che khuyết điểm
Gắn kim loại	镶嵌	Phỉ thúy gắn trên vàng hoặc bạc

Ý nghĩa hình chạm xem ở ý nghĩa mặt dây phỉ thúy, cẩm thạch.

Vòng phỉ thúy có những thuật ngữ nào?

Cách đo vòng phỉ thúy: đường kính trong khi nhìn từ trên, bề rộng và độ dày bản trên mặt cắt — a đường kính trong (圈口), b bề rộng bản (条宽), c độ dày bản (条厚). Đường chấm là phía cổ tay. Hình minh họa.

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Ni vòng (đường kính trong)	圈口	Size vòng, số mm đo ngang bên trong (a); người bán ghi số này
Bề rộng bản	条宽	Bản rộng bao nhiêu theo chiều cánh tay (b)
Độ dày bản	条厚	Bản dày bao nhiêu từ trong ra ngoài (c)
Số đo bàn tay	手寸	Chu vi chỗ rộng nhất của bàn tay khi gập ngón cái vào, dùng để ước ni vòng
Bản tròn	圆条	Mặt cắt tròn, truyền thống nhất
Bản dẹt trong (vòng bình an)	正装 / 平安镯	Trong phẳng ngoài tròn, đeo hằng ngày thoải mái
Vòng quý phi	贵妃镯	Nhìn từ trên hình oval; ghi bằng trục dài và trục ngắn
Vòng mảnh	美人镯	Bản mảnh, nhẹ

Xem cách chọn ni vòng cẩm thạch, phỉ thúy và các kiểu vòng phỉ thúy, vòng cẩm thạch.

Khi mua sẽ gặp những từ chuyên ngành nào?

Thuật ngữ	Tiếng Trung	Ý nghĩa
Đá thô	原石 / 毛料	Khối phỉ thúy chưa cắt
Đổ thạch	赌石	Mua đá thô khi chưa thấy bên trong; rủi ro rất cao, kể cả với dân trong nghề
Mở cửa sổ	开窗	Mài một chỗ nhỏ trên đá thô (8) để nhìn vào bên trong
Đá đã mở	明料	Đá thô đã cắt ra, thấy được chất ngọc
Lão khanh (mỏ cũ)	老坑	Vốn chỉ ngọc đẹp từ vùng mỏ cũ; nay hay được dùng như từ quảng cáo
Ảnh thật	实拍	Ảnh chụp chính món hàng, không phải ảnh mẫu
Soi đèn	打灯	Rọi đèn mạnh vào ngọc; món nào cũng trông trong hơn thực tế
Lệch màu	色差	Chênh lệch giữa màu trong ảnh và màu thật
Phủ sáp	上蜡	Phủ sáp mỏng truyền thống sau khi đánh bóng; bình thường với loại A

Cách mua an toàn xem ở cách mua phỉ thúy từ Trung Quốc an toàn; bảo quản xem ở cách bảo quản phỉ thúy, cẩm thạch; chọn quà xem ở tặng phỉ thúy, cẩm thạch.

Trên JadeiteHub, sản phẩm dùng ảnh thật của người bán, một số có kèm video. Mọi món đã bán đều được đối chiếu với giấy kiểm định trước khi gửi đi, vận chuyển có bảo hiểm, và nếu không đúng mô tả bạn được hoàn tiền toàn bộ.